PARTNERZY

Jarosław Sanok Lubaczów
Rozwód z orzeczeniem o winie-main-img
Dodano 20 październik 2020r.

Rozwód z orzeczeniem o winie

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba która będzie składała pozew o rozwód, jak i małżonek, który taki pozew otrzyma, jest to czy wnosić o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy współmałżonka, z winy obu stron czy bez orzekania o winie.

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba która będzie składała pozew o rozwód, jak i małżonek, który taki pozew otrzyma, jest to czy wnosić o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy współmałżonka, z winy obu stron czy bez orzekania o winie.

Dodano 20 październik 2020r.

Rozwód z orzeczeniem o winie

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba która będzie składała pozew o rozwód, jak i małżonek, który taki pozew otrzyma, jest to czy wnosić o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy współmałżonka, z winy obu stron czy bez orzekania o winie.

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba która będzie składała pozew o rozwód, jak i małżonek, który taki pozew otrzyma, jest to czy wnosić o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy współmałżonka, z winy obu stron czy bez orzekania o winie.

Zasadą w sprawie o rozwód jest stwierdzenie przez sąd z urzędu, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Odstępstwo od tej reguły dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy obie strony zgodnie zażądają zaniechania orzekania o winie.

Co oznacza wina w kontekście rozwodu? To naganne zachowanie małżonka (zarówno działanie jak i zaniechanie), które narusza jego obowiązki określone przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego, prowadzące do rozkładu pożycia małżeńskiego. Aby uznać małżonka za winnego nie jest konieczne, by zachowywał się celowo, miał ewidentny zamiar takiego nagannego zachowania - wystarczy możliwość przewidywania znaczenia skutków takiego zachowania naruszającego przepisy prawa.

Za najczęstsze zawinione przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego uznaje się m.in. zdradę, nielojalne postępowanie, poniżanie, awantury, przemoc psychiczną i fizyczną, odmowę współżycia, nieprzyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny czy brak współdziałania w prowadzeniu domu i wychowaniu dzieci.

Odpowiednie żądanie małżonka dotyczące orzeczenia o winie powinno być wyrażone na jak najwcześniejszym etapie procesu (najlepiej w pierwszym piśmie procesowym – odpowiednio w pozwie o rozwód i odpowiedzi na pozew). Jeśli małżonek zdecyduje, że chce uzyskać rozwód z orzekaniem o winie może wnosić o:

  1. orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy drugiej strony,
  2. wnosić o orzeczenie rozwodu z winy obu stron.

 

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że co do zasady (istnieją bowiem pewne wyjątki) małżonek wyłącznie winny nie może wnieść sprawy o rozwód.

 

Finalnie, w kwestii, jeśli małżonek wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie o winie, po przeprowadzeniu całego postępowania, może spodziewać się następujących wyroków:

  1. sąd orzeka, że wyłącznie jeden z małżonków jest winny rozkładu pożycia,
  2. sąd orzeka, że oboje małżonkowie ponoszą winę,
  3. sąd orzeka, że oboje małżonkowie są niewinni.

 

Warto w tym miejscu zauważyć, że sąd nie ma możliwości stopniowania winy małżonków (wina „większa” i „mniejsza”) czy stosunkowego jej rozdzielenia. Nierówny stopień winy małżonków nie stanowi przeszkody do uznania ich współwinnymi rozkładu pożycia. Małżonek, który zawinił powstanie jednej z wielu przyczyn rozkładu, musi być uznany za współwinnego, choćby nawet drugi dopuścił się wielu cięższych przewinień. Współwinny może być również małżonek, reagujący ponad miarę, w sposób niedozwolony, na naganne zachowanie drugiego małżonka. Za taką niewłaściwą reakcję należy uznać np. urządzanie gorszących awantur, bicie współmałżonka, obrzucanie go wulgarnymi zniewagami. Reakcja niewinnego małżonka na naganne zachowanie drugiego podlega jednak ocenie na bazie konkretnej sprawy. Przykładowo, niewłaściwa reakcja małżonka pokrzywdzonego, jeśli nastąpiła bezpośrednio po wyrządzeniu krzywdy, może być usprawiedliwiona i niepoczytana za zawinioną współprzyczynę rozkładu pożycia.

Konsekwencje rozwodu z orzekaniem o winie

Konsekwencją uznania małżonka za winnego rozkładu pożycia, oczywiście oprócz poczucia przegranej, jest przede wszystkim wpływ na inne rozstrzygnięcia.

Małżonek winny a opieka nad dziećmi pochodzącymi z małżeństwa

Zgodnie ze zdaniem Sądu Najwyższego jest jak najbardziej możliwy, że sąd powierzy wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi temu z małżonków, który jest winny rozwodu, jeżeli dobro dzieci będzie tego wymagało. Sąd będzie jednak starannie badał czy dany małżonek będzie po rozwodzie właściwie sprawował opiekę nad dzieckiem. Można więc wyobrazić sobie sytuację, że małżonek wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzone zostanie temu z rodziców, które dopuściło się zdrady i zostało uznane za wyłącznie winne rozpadu małżeństwa, jednak w sytuacji gdy powodem rozpadu małżeństwa była przemoc czy stosowanie używek przez małżonka winnego, władza rodzicielska powierzona może zostać drugiej stronie.  

 

Małżonek winny a obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami

Wbrew powszechnemu rozumieniu, po rozwodzie, alimenty można płacić nie tylko na dzieci pochodzących z małżeństwa. Istnieje także możliwość orzeczenia obowiązku alimentacyjnego wobec wnioskującego o to, byłego małżonka.

W kontekście winy nie ulega wątpliwości, że małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia nigdy nie może się domagać alimentów od małżonka niewinnego. Małżonek niewinny może z kolei żądać przyczyniania się w odpowiednim zakresie do zaspokajania swoich usprawiedliwionych, jeśli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej (a więc niekoniecznie „niedostatek”, który oznacza znacznie trudniejszą sytuację finansową). W takim przypadku obowiązek alimentacyjny nie jest ograniczony czasowo – trwa aż do momentu zawarcia przez niewinnego nowego związku małżeńskiego.

Co jednak gdy małżonkowie uznani zostaną za współwinnych lub niewinnych? W takiej sytuacji małżonek, który znajduje się w niedostatku może żądać od drugiego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym jego usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym drugiego.

Małżonek winny a podział majątku

W tym przypadku polskie prawo nie przewiduje wprost takiej zależności, jak w wyżej opisanym przypadku obowiązku alimentacyjnego. Jaka jest jednak praktyka sądów[1]?

Całkiem logicznym jest, że wina powinna mieć znaczenie przy podziale majątku, gdy ma ona związek z nagannym postępowaniem małżonka w sferze finansowej (np. małżonek jest uzależnionym od alkoholu hazardzistą, który na te cele trwonił majątek lub małżonek ukrywał przed drugim wynagrodzenie za pracę). Taka osoba powinna liczyć się z możliwością ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Warto jednak podkreślić, że poglądy sądów w tej materii wciąż ewoluują. Choć, co do zasady wina nie ma bezpośredniego wpływu na postępowanie o podział majątku, tak nie da się powiedzieć, że przy konkretnych okolicznościach sprawy wyłączna wina jednego z małżonków nie będzie miała wpływu na wynik postępowania o podział majątku.

Adwokat Rzeszów

Adwokat w Rzeszowie - kancelaria prawna tokarczykipartnerzy.pl

Czy warto?

            Jak to w prawie bywa, bardzo trudno jest jednoznacznie określić czy wybór rozwodu z orzekaniem o winie jest wyborem dobrym. Wszystko zależy od konkretnego przypadku. Jak widać, orzekanie o winie w rozpadzie małżeństwa niesie za sobą różne konsekwencje dla obu stron. Wina rodzi zazwyczaj pewne obowiązki po stronie winnego i uprawnienia po stronie niewinnego.

Gdy strony decydują się na rozwód z orzekaniem o winie, muszą przygotować się na to, że postępowanie będzie z pewnością dłuższe, bardziej wymagające – zarówno od strony psychicznej (orzekanie o winie jest dużo bardziej stresujące, gdyż wymaga odtworzenia, przypominania, opowiadania o nieprzyjemnych często sytuacjach rodzinnych), jak i od strony sądowej (m.in. z punktu widzenia przedstawienia sądowi odpowiedniego materiału dowodowego potwierdzającego lub negującego winę w rozpadzie), niż to bez orzekania o winie.

Decydując się na pozew o rozwód, zwłaszcza w kwestii orzekania o winie, trzeba zatem rozsądnie ocenić swoją sytuację, to co chcemy w postępowaniu osiągnąć i czy mamy ku temu możliwości.

aplikant adwokacki Karolina Bączek-Abramowicz

 

[1] Warto zaznaczyć, że podział majątku po rozwodzie może mieć miejsce w formie ugody zawartej przez byłych małżonków. W tym przypadku „wina” nie będzie miała jakiegokolwiek znaczenia. Ugoda jest znacznie szybszym sposobem podziału majątku niż wdawanie się w spór sądowy.  

Zobacz pozostałe
aktualności

13 styczeń

Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

Miej świadomość, że nikt na Ciebie żadnej kary nie nałoży jeżeli takiej odpowiedzi nie złożysz, jednak złożenie tej odpowiedzi jest w Twoim interesie!

Czytaj więcej
Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

13 styczeń

Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

Zarówno zadatek jak i zaliczka to postanowienia, które zamieszcza się w umowie, by regulowały pewien wycinek prawa i obowiązków umawiających się stron.

Czytaj więcej
Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

21 grudzień

Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

Wynajem mieszkania niekiedy może okazać się przyczyną wielu niedogodności, w tym również kłopotów finansowych Oddanie lokalu w używanie innej osobie może przysporzyć Ci długów i w...

Czytaj więcej
Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

14 grudzień

Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

Dokonałeś zakupu jakiejś rzeczy, albo zawarłeś z kimś umowę i nie wywiązałeś się z zapłaty? Uważaj, bo ta osoba może złożyć do Sądu pozew o zapłatę.

Czytaj więcej
Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

14 grudzień

Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

Reklamacja ma miejsce w odniesieniu do towaru wadliwego. Wadą jest nie tylko uszkodzenie danej rzeczy, czy wydanie jej w stanie niezupełnym, ale także np. brak pewnych właściwości (cech), które...

Czytaj więcej
Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

27 listopad

Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

Rozwód to scenariusz, którego nie zakłada żadne małżeństwo. Jednak życie jest nieprzewidywane i nie da się go w żaden sposób zaplanować.

Czytaj więcej
Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

10 listopad

Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

Kiedy komornik sądowy puka do drzwi, najczęściej nikt nie spodziewa się tej niezapowiedzianej wizyty. Dlaczego do mnie? Co on chce i jakim prawem? Przecież w żadnym sądzie nie byłem! Wizyta komornika...

Czytaj więcej
Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

20 październik

Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może skorzystać z prawa do niej?

W przypadku orzeczenia przez Sąd środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, dla większości osób, a w głównej mierze dla zawodowych kierowców, stanowi to nie lada...

Czytaj więcej
Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może  skorzystać z prawa do niej?

01 październik

Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcą jest każdy podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną, a więc każda osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą, spółka prawa h...

Czytaj więcej
Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

01 październik

Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

Zgodnie z art. 57 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzekając rozwód może stwierdzić, który z małżonków ponosi winę w rozpadzie związku małżeńskiego, jeśli drugi małżonek tak...

Czytaj więcej
Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

18 wrzesień

Rozwód bez orzekania o winie

Decydując się na rozwód każdy z małżonków musi podjąć własną decyzję czy chce rozstać się polubownie, czyli w miarę zgodnie i szybko, czy uważa, że drugi z małżonków ponosi winę w...

Czytaj więcej
Rozwód bez orzekania o winie

04 wrzesień

Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

Przedłużający się okres pandemii spowodowanej COVID-19 wielu pracodawców zmusza do weryfikacji kosztów prowadzonej działalności. Jedyną z pierwszych decyzji wynikających z redukcji wydat...

Czytaj więcej
Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

19 grudzień

Rozwodzimy się ...

Zawierając związek małżeński żadna ze stron nie myśli o tym, że ten właśnie związek zawierany z miłości i przywiązania, może się rozpaść. Jednak, z różnych powodów, często po kilku latac...

Czytaj więcej
Rozwodzimy się ...

04 listopad

Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

Mobbing jest zjawiskiem złożonym, na które składa się wiele czynników natury psychologicznej i prawnej. Może przybierać różne formy. To samo zachowanie w jednej sytuacji może zost...

Czytaj więcej
Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

15 październik

Fikcja polisolokat

Polisolokata lub „uefka” to nazwy odnoszące się do ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi. Największe zainteresowanie tego typu produktami ubezpieczeniowo-finan...

Czytaj więcej
Fikcja polisolokat

07 październik

Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

Wprawdzie obowiązek alimentacyjny rodzica nie wygasa z momentem uzyskania przez dziecko pełnoletniości ani z momentem zakończenia edukacji, ale ....

Czytaj więcej
Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

06 marzec

Wypadek drogowy – i co dalej?

W 2018 roku w Polsce doszło do ponad 34 tys. wypadków drogowych. Nie można się nie zgodzić, że jest to zdarzenie bardzo powszechne, w którym uczestniczyć może każdy z nas – zar&oac...

Czytaj więcej
Wypadek drogowy – i co dalej?

06 marzec

Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?

Świadczenia pieniężne na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązane są inne osoby, potocznie nazywane są alimentami. O obowiązku alimentacyjnym sąd orzeka w wyroku rozwiązującym małż...

Czytaj więcej
Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?