NASZE ODDZIAŁY

Jarosław Sanok Lubaczów Stalowa Wola
Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?-main-img
Dodano 04 listopad 2019r.

Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

Mobbing jest zjawiskiem złożonym, na które składa się wiele czynników natury psychologicznej i prawnej. Może przybierać różne formy. To samo zachowanie w jednej sytuacji może zostać uznane za mobbing, w innej już niekoniecznie.

 

 

Mobbing jest zjawiskiem złożonym, na które składa się wiele czynników natury psychologicznej i prawnej. Może przybierać różne formy. To samo zachowanie w jednej sytuacji może zostać uznane za mobbing, w innej już niekoniecznie.

 

 

Dodano 04 listopad 2019r.

Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

Mobbing jest zjawiskiem złożonym, na które składa się wiele czynników natury psychologicznej i prawnej. Może przybierać różne formy. To samo zachowanie w jednej sytuacji może zostać uznane za mobbing, w innej już niekoniecznie.

 

 

Powyższe nie ułatwia odpowiedzi na pytanie: „Czy w moim przypadku ma miejsce mobbing?”. W praktyce niejednokrotnie zdarza się, że pracownik w ogóle nie zdaje sobie sprawy z tego, że stał się ofiarą mobbingu. Z drugiej strony spotykamy się z przypadkami, w których pracownicy zupełnie bezpodstawnie podnoszą, że stosowano wobec nich mobbing.

Przyczyn nierozpoznania bądź błędnego rozpoznania mobbingu jest wiele: od nieznajomość tego zjawiska i jego przesłanek przez brak poczucia własnej wartości, po niską świadomość prawną ofiary. Z niniejszego artykułu dowiesz się czym jest mobbing, jakie mogą być jego przejawy oraz gdzie szukać pomocy w zakresie dochodzenia swoich praw.

Skąd się bierze mobbing?

Nie ulega wątpliwości, że współcześnie zakłady pracy są miejscami, w których ekspozycja na stres jest szczególnie duża. Wynika to między innymi z niewłaściwej organizacji pracy, szukania oszczędności, czy też zatrudniania zbyt małej liczby pracowników. Dodatkowo sytuacja na rynku pracy niejednokrotnie zmusza pracowników do pozostania przy nie do końca satysfakcjonującej oraz lukratywnej pracy. Przekłada się to bezpośrednio na brak zadowolenia z wykonywanej pracy, wzrost frustracji, a w konsekwencji także na szybsze wypalenie zawodowe oraz problemy ze zdrowiem. Czynniki te sprzyjają częstszemu występowaniu wśród pracowników zachowań kwalifikowanych jako mobbing. Nie bez znaczenia w tym kontekście pozostają uwarunkowania związane z osobowością i temperamentem stron stosunku pracy.

Co to jest mobbing? Kiedy możemy mówić o mobbingu?

Zgodnie z art. 943 § 2 Kodeksu Pracy „Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące: lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników”.

Definicja mobbingu jest z jednej strony szeroka, bowiem obejmuje swoim zakresem liczne przypadki i formy zachowań, z drugiej jednak strony wprowadza szereg ograniczeń przesądzających o możliwości zakwalifikowania tych zachowań jako mobbing. Kiedy zatem możemy mówić o mobbingu?

Kodeks pracy wskazuje, że mobbingiem są działania lub zachowania (a więc także zaniechania) dotyczące pracownika lub wymierzone przeciwko niemu. Konieczne jest powtórzenie się co najmniej kilku zachowań mających postać uporczywego lub długotrwałego nękania bądź zastraszania pracownika. Pojedynczy incydent, nawet jeżeli jest dla pracownika dotkliwy, nie może zostać zatem zakwalifikowany jako mobbing.

Dla przyjęcia istnienia mobbingu nie jest wystarczające samo wystąpienie powyższych zachowań. Niezbędne jest jeszcze by te zachowania wywołały w sferze psychicznej pracownika określony skutek w postaci zaniżonej oceny przydatności zawodowej oraz powodowały (lub co najmniej miały na celu) 1) poniżenie lub ośmieszenie pracownika, 2) jego odizolowanie od zespołu współpracowników lub 3) wyeliminowanie go z takiego zespołu.

Co istotne, mobbing może zaistnieć tylko w trakcie trwania stosunku pracy. W odniesieniu do działań noszących znamiona mobbingu podejmowanych przed nawiązaniem stosunku pracy należałoby rozważyć kwalifikowanie ich jako dyskryminacji, zaś po rozwiązaniu stosunku pracy jako nękania.

Czy jestem ofiarą mobbingu? Kogo dotyczy mobbing? Kto może stosować mobbing?

Z kodeksowej definicji mobbingu bezsprzecznie wynika, że osobą mobbingowaną może być wyłącznie pracownik, bez względu na podstawę zatrudnienia i wymiar czasu pracy. W obecnym stanie prawnym status pracownika ma także osoba młodociana zatrudniona na podstawie umowy o naukę zawodu. Przepis nie dotyczy osób zatrudnionych w oparciu o umowy cywilnoprawne (zlecenia, o dzieło, agencyjne), przez co osoby takie zmuszone są do dochodzenia swoich roszczeń z innych tytułów.

Jak wskazano powyżej, ofiarą mobbingu może zostać jedynie pracownik. Kto zatem może być mobberem?

Mobberem, czyli osobą stosującą mobbing względem ofiary, może być pracodawca, osoba zarządzająca zakładem pracy w imieniu pracodawcy, przełożony oraz w zasadzie każdy współpracownik.

Na czym w praktyce może polegać mobbing? Jakie są przykłady mobbingu?

Przed udzieleniem odpowiedzi na powyższe pytania nalży zastrzec, że z uwagi na złożony charakter zjawiska mobbingu, każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy.

Sam fakt występowania określonych zachowań w Twoim zakładzie pracy nie przesądza o tym, że stanowią one przejaw mobbingu. O ile dla zaistnienia skutków mobbingu decydujące jest kryterium subiektywnych odczuć pracownika w tym zakresie, o tyle dla samego stwierdzenia stosowania mobbingu w konkretnym przypadku konieczna jest obiektywna ocena stanu faktycznego, a wiec zachowań, w których mobbing miałby się przejawiać.

Podane poniżej przykłady zachowań noszących znamiona mobbingu mogą stanowić wskazówkę do stwierdzenia, czy zostałeś/aś dotknięty mobbingiem. Obok ich wystąpienia konieczne jest wykazanie spełnienia przesłanek mobbingu, w tym wywołanie skutków określonych w sferze psychicznej pracownika.

Zachowaniami noszącymi znamiona mobbingu mogą być w szczególności: 1) bezpodstawna, bezpośrednia lub pośrednia krytyka osoby pracownika, jego decyzji, wykonywanej pracy, jego osiągnięć, umiejętności, życia osobistego; 2) stosowanie gróźb w różnej formie, nękanie telefonami, także po godzinach pracy; 3) lekceważenie, ignorowanie, uniemożliwianie wypowiedzi lub obrażanie pracownika, w szczególności w obecności innych współpracowników lub klientów; 4) nieakceptowane przez pracownika żartowanie, ośmieszanie, prześmiewcze naśladowanie jego zachowań; 5) wyśmiewanie pracownika z uwagi na jego stan zdrowia, niepełnosprawność lub kalectwo, narodowość, poglądy, wartości, przekonania, stan posiadania itp; 6) stosowanie wypowiedzi, propozycji lub aluzji z podtekstem seksualnym, w szczególności względem pracownika płci przeciwnej; 7) wydawanie poleceń, których wykonanie narusza godność pracownika; 8) stosowanie przemocy fizycznej oraz psychicznej; 9) podejmowanie działań lub czynności o charakterze seksualnym; 10) przydzielanie zadań nieodpowiadających kwalifikacjom oraz zakresowi obowiązków pracownika, celowy brak przydzielania zadań, publiczne odbieranie zadań, zakreślanie nieadekwatnych terminów na wykonanie zadań; 11) zlecanie wykonywania zadań w warunkach szkodzących zdrowiu pracownika;

Jak mogę dochodzić swoich praw?

Niezależnie od tego kto stosuje mobbing, na gruncie Kodeksu pracy zasadniczą odpowiedzialność za jego wystąpienie oraz skutki ponosił będzie pracodawca, bowiem to na nim spoczywa ustawowy obowiązek przeciwdziałania mobbingowi. Istnieje także możliwość dochodzenia roszczeń cywilnych bezpośrednio od mobbera, a także pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej.

Jeżeli nie masz pewności, czy w Twojej sytuacji spełnione zostały przesłanki mobbingu – przed podjęciem działania skorzystaj z pomocy profesjonalnego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego. Dzięki temu uzyskasz kompleksową informację i pomoc oraz ustalisz ewentualną strategię działania. Jest to niezwykle istotne z uwagi na występujące w praktyce przy sprawach o mobbing trudności natury dowodowej. Dla skutecznego dochodzenia swoich praw przed sądem konieczne jest zgromadzenie mocnego materiału dowodowego.

W kolejnych wpisach przybliżona zostanie kwestia rodzaju roszczeń z tytułu mobbingu oraz sposobu ich dochodzenia. Zachęcamy do śledzenia naszego bloga.

Mateusz Gorzelany – aplikant adwokacki Tokarczyk i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów

Zobacz pozostałe
aktualności

25 czerwiec

Odszkodowanie dla dziecka

Każdy z nas był kiedyś dzieckiem. Nasz najmniejszy wypadek – poślizgnięcie się czy potknięcie - spędzał sen z powiek rodzicom i opiekunom. Wszyscy wokół starali się zatem, żebyśmy żyli i...

Czytaj więcej
Odszkodowanie dla dziecka

09 czerwiec

Co zrobić, aby otrzymywać wyższe alimenty na dziecko?

W pierwszej kolejności, aby alimenty mogły być podwyższone muszą być przyznane przez Sąd. To on decyduje, po przedłożeniu wszelkich niezbędnych dowodów, w jakiej wysokości Twojemu dziecku będą...

Czytaj więcej
Co zrobić, aby otrzymywać wyższe alimenty na dziecko?

02 czerwiec

Czy matce przysługuje zwrot kosztów związanych z porodem i ciążą od ojca dziecka?

Jak powszechnie wiadomo rodzice mają obowiązek utrzymywania i ponoszenia wydatków na swoje dzieci, które jeszcze nie mogą samodzielnie się utrzymać - są to tzw. raty alimentacyjne. Al...

Czytaj więcej
Czy matce przysługuje zwrot kosztów związanych z porodem i ciążą od ojca dziecka?

21 maj

Upadłość konsumencka. Czego potrzebuję, żeby dobrze i samodzielnie złożyć wniosek?

Kilka istotnych wskazówek dotyczących tego, jak przygotować się do uzupełnienia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej i gdzie go wysłać.

Czytaj więcej
Upadłość konsumencka. Czego potrzebuję, żeby dobrze i samodzielnie złożyć wniosek?

21 maj

Rozwód a separacja – jakie są różnice?

Podejmując trudną decyzją o rozstaniu nierzadko zadajemy sobie pytanie czy jedynym rozwiązaniem jest ostateczne zakończenie małżeństwa przez rozwód. Na przeszkodzie podjęcia decyzji o definityw...

Czytaj więcej
Rozwód a separacja – jakie są różnice?

21 maj

Przedawnienie roszczeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Każdy przedsiębiorca, niezależnie od tego czy posiada wykształcenie prawnicze oraz czy korzysta z fachowej pomocy prawnej, w naszym przekonaniu powinien posiadać podstawową wiedzę z zakresu prawa, dot...

Czytaj więcej
Przedawnienie roszczeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej

21 maj

Czym są koszty procesu?

Koszty procesu to opłaty i wydatki jakie zobowiązane są ponieść osoby uczestniczące w procesie. Pierwszą opłatą składającą się na koszty procesu jest opłata od pozwu (opłata sądowa), którą pono...

Czytaj więcej
Czym są koszty procesu?

08 marzec

Rozwód bez zgody małżonka

Zastanawiasz się od czego zacząć ? Pierwszy krok to podjęcie decyzji o rozwodzie. Już to zrobiłeś i nie wiesz co dalej? Teraz pomyśl, czy chcesz wystąpić o rozwód z orzeczeniem o winie drugiego...

Czytaj więcej
Rozwód bez zgody małżonka

08 marzec

Alimenty od małżonka po rozwodzie – kiedy i komu przysługują?

Najczęściej obowiązek alimentacyjny kojarzy się z płatnością na wspólne małoletnie dzieci. Jednak osoby zawierające związek małżeński nie uświadamiają sobie, że w przypadku rozwodu, sąd może pr...

Czytaj więcej
Alimenty od małżonka po rozwodzie – kiedy i komu przysługują?

19 luty

Zatrudnienie wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Wspólnicy zobowiązani są także powołać organy spółki, bowiem każda osoba prawna, a taką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działa poprzez swoje organy

Czytaj więcej
Zatrudnienie wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

19 luty

Jak fotograf powinien rozliczać się z podatków?

Zarabiasz lub planujesz zarabiać na realizacji swojej pasji do fotografii? Zastanawiasz się co powinieneś wiedzieć zanim zaczniesz lub gdy Twoja działalność na dobre się rozwinie? Ten artykuł jest dla...

Czytaj więcej
Jak fotograf powinien rozliczać się z podatków?

05 luty

Likwidacja czy upadłość Spółki z o.o. - Co wybrać?

Likwidacja oraz ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: sp. z o.o.) to dwa możliwe sposoby zakończenia jej działalności .....

Czytaj więcej
Likwidacja czy upadłość Spółki z o.o. - Co wybrać?

13 styczeń

Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

Miej świadomość, że nikt na Ciebie żadnej kary nie nałoży jeżeli takiej odpowiedzi nie złożysz, jednak złożenie tej odpowiedzi jest w Twoim interesie!

Czytaj więcej
Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

13 styczeń

Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

Zarówno zadatek jak i zaliczka to postanowienia, które zamieszcza się w umowie, by regulowały pewien wycinek prawa i obowiązków umawiających się stron.

Czytaj więcej
Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

21 grudzień

Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

Wynajem mieszkania niekiedy może okazać się przyczyną wielu niedogodności, w tym również kłopotów finansowych Oddanie lokalu w używanie innej osobie może przysporzyć Ci długów i w...

Czytaj więcej
Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

14 grudzień

Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

Dokonałeś zakupu jakiejś rzeczy, albo zawarłeś z kimś umowę i nie wywiązałeś się z zapłaty? Uważaj, bo ta osoba może złożyć do Sądu pozew o zapłatę.

Czytaj więcej
Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

14 grudzień

Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

Reklamacja ma miejsce w odniesieniu do towaru wadliwego. Wadą jest nie tylko uszkodzenie danej rzeczy, czy wydanie jej w stanie niezupełnym, ale także np. brak pewnych właściwości (cech), które...

Czytaj więcej
Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

27 listopad

Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

Rozwód to scenariusz, którego nie zakłada żadne małżeństwo. Jednak życie jest nieprzewidywane i nie da się go w żaden sposób zaplanować.

Czytaj więcej
Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

10 listopad

Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

Kiedy komornik sądowy puka do drzwi, najczęściej nikt nie spodziewa się tej niezapowiedzianej wizyty. Dlaczego do mnie? Co on chce i jakim prawem? Przecież w żadnym sądzie nie byłem! Wizyta komornika...

Czytaj więcej
Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

20 październik

Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może skorzystać z prawa do niej?

W przypadku orzeczenia przez Sąd środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, dla większości osób, a w głównej mierze dla zawodowych kierowców, stanowi to nie lada...

Czytaj więcej
Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może  skorzystać z prawa do niej?

20 październik

Rozwód z orzeczeniem o winie

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba kt&oacute...

Czytaj więcej
Rozwód z orzeczeniem o winie

01 październik

Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcą jest każdy podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną, a więc każda osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą, spółka prawa h...

Czytaj więcej
Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

01 październik

Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

Zgodnie z art. 57 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzekając rozwód może stwierdzić, który z małżonków ponosi winę w rozpadzie związku małżeńskiego, jeśli drugi małżonek tak...

Czytaj więcej
Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

18 wrzesień

Rozwód bez orzekania o winie

Decydując się na rozwód każdy z małżonków musi podjąć własną decyzję czy chce rozstać się polubownie, czyli w miarę zgodnie i szybko, czy uważa, że drugi z małżonków ponosi winę w...

Czytaj więcej
Rozwód bez orzekania o winie

04 wrzesień

Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

Przedłużający się okres pandemii spowodowanej COVID-19 wielu pracodawców zmusza do weryfikacji kosztów prowadzonej działalności. Jedyną z pierwszych decyzji wynikających z redukcji wydat...

Czytaj więcej
Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

19 grudzień

Rozwodzimy się ...

Zawierając związek małżeński żadna ze stron nie myśli o tym, że ten właśnie związek zawierany z miłości i przywiązania, może się rozpaść. Jednak, z różnych powodów, często po kilku latac...

Czytaj więcej
Rozwodzimy się ...

15 październik

Fikcja polisolokat

Polisolokata lub „uefka” to nazwy odnoszące się do ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi. Największe zainteresowanie tego typu produktami ubezpieczeniowo-finan...

Czytaj więcej
Fikcja polisolokat

07 październik

Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

Wprawdzie obowiązek alimentacyjny rodzica nie wygasa z momentem uzyskania przez dziecko pełnoletniości ani z momentem zakończenia edukacji, ale ....

Czytaj więcej
Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

06 marzec

Wypadek drogowy – i co dalej?

W 2018 roku w Polsce doszło do ponad 34 tys. wypadków drogowych. Nie można się nie zgodzić, że jest to zdarzenie bardzo powszechne, w którym uczestniczyć może każdy z nas – zar&oac...

Czytaj więcej
Wypadek drogowy – i co dalej?

06 marzec

Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?

Świadczenia pieniężne na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązane są inne osoby, potocznie nazywane są alimentami. O obowiązku alimentacyjnym sąd orzeka w wyroku rozwiązującym małż...

Czytaj więcej
Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?