NASZE ODDZIAŁY

Jarosław Sanok Lubaczów Stalowa Wola
Czym są koszty procesu?-main-img
Dodano 21 maj 2021r.

Czym są koszty procesu?

Koszty procesu to opłaty i wydatki jakie zobowiązane są ponieść osoby uczestniczące w procesie. Pierwszą opłatą składającą się na koszty procesu jest opłata od pozwu (opłata sądowa), którą ponosi powód czyli osoba składająca pozew. 

Koszty procesu to opłaty i wydatki jakie zobowiązane są ponieść osoby uczestniczące w procesie. Pierwszą opłatą składającą się na koszty procesu jest opłata od pozwu (opłata sądowa), którą ponosi powód czyli osoba składająca pozew. 

Dodano 21 maj 2021r.

Czym są koszty procesu?

Koszty procesu to opłaty i wydatki jakie zobowiązane są ponieść osoby uczestniczące w procesie. Pierwszą opłatą składającą się na koszty procesu jest opłata od pozwu (opłata sądowa), którą ponosi powód czyli osoba składająca pozew. 

Koszty procesu to opłaty i wydatki jakie zobowiązane są ponieść osoby uczestniczące w procesie. Pierwszą opłatą składającą się na koszty procesu jest opłata od pozwu, którą ponosi powód czyli osoba składająca pozew. 

Ostateczne rozliczenie kosztów procesu następuje w orzeczeniu kończącym postępowanie tj. w wyroku. Sąd w wyroku kosztami procesu może obciążyć zarówno powoda jak i pozwanego, co uzależnione jest od okoliczności konkretnego przypadku.

Na gruncie postępowania cywilnego (które jest w całości odpłatne) istnieje kilka możliwości rozliczenia kosztów procesu, co może się odbywać według następujących zasad:

  1. odpowiedzialności za wynik procesu
  2. wzajemnego zniesienia kosztów
  3. stosunkowego rozdzielenia kosztów
  4. słuszności
  5. zawinienia

Jakie rodzaje kosztów są kosztami wliczającymi się w koszt procesu ? Co mogę zaliczyć do tego rodzaju wydatków ?

Do kosztów tych zaliczamy opłaty i wydatki. Opłatą jest np. kwota 1000 zł, którą powód musi uiścić składając do sądu pierwsze pismo (opłata od pozwu). Natomiast wydatkiem jest chociażby opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł. Jeśli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego (adwokata czy radcę prawnego) może w procesie domagać się także zwrotu kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika i zwrotu wydatków pełnomocnika. Koszt wynagrodzenia pełnomocnika każdorazowo wynika z indywidualnych ustaleń z pełnomocnikiem, których wysokość oparta jest o stawki wskazane w rozporządzeniu. Pełnomocnik może ponosić także wydatki (np. związane z przejazdem do sądu, noclegiem czy parkingiem).

Na przykład:

Przyjmijmy, że powód poniósł koszty w wysokości 1000 zł opata od pozwu, 17 zł opłata od pełnomocnictwa, 3.600,00 zł wynagrodzenia pełnomocnika oraz 83 zł wydatki pełnomocnika tj. cena biletów PKP za dojazd na rozprawę. Łączna suma kosztów jakie poniósł powód to 4.700,00 zł.  

Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić koszty procesu poniesione przez przeciwnika czyli przez stronę która wygrała sprawę. W przypadku gdy sąd uwzględni powództwo (czyli uzna, że powód ma rację) to wygrywającym jest powód. Wówczas pozwany zobowiązany jest zwrócić w całości powodowi wskazaną powyżej kwotę 4.700,00 zł.

Kolejną zasadą według której mogą być rozliczone koszty procesu jest zasada wzajemnego zniesienia kosztów. Znajduje zastosowanie gdy, spełnione są jednocześnie dwa warunki:

- strony w jednakowym stopniu przegrały sprawę i poniosły koszty w tej samej lub zbliżonej wysokości,

- strony zawarły ugodę, a rozliczenie kosztów nie nastąpiło w ugodzie (czyli w dokumencie, który jest w swych skutkach równoważny wydanemu przez sąd wyroki), inaczej mówiąc: jeśli strony nie uzgodniły kto i w jakiej wysokości poniesienie koszty procesu.

Gdy jeden z w/w warunków nie jest spełniony wówczas zastosowanie znajduje zasada wzajemnego rozliczenia kosztów. Znajdzie ona także zastosowanie, gdy strony w różnym stopniu przegrały sprawę (np. powód w 30% a, pozwany w 70%, co oznacza, że pozew który złożył powód tylko w 70% został uznany przez sąd za uzasadniony).

Rozliczenie kosztów wskazanych powyżej przedstawia się następująco:

Koszty które poniósł powód to 4.700,00 zł. Koszty, które poniósł pozwany to 5.300,00 zł. Łączny koszt procesu to 10.000,00 zł.

Pozwany przegrał w sprawę w 70 %, a powód przegrał sprawę w 30 %, strony powinny więc ponieść koszty procesu w takim stopniu w jakim każda z nich przegrała sprawę, a więc:

Pozwany w kwocie 7.000,00 zł (10.000,00 zł x 70%)

Powód w kwocie 3.000,00 zł (10.000,00 zł x 30%)

Koszty mogą zostać rozliczone także według innych reguł, m.in. zgodnie z zasadą słuszności. Oznacza to, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zasada ta znajdzie zastosowanie m.in. gdy, strona która przegrała nie jest w stanie ponieść kosztów, ponieważ znajduje się w trudnej sytuacji majątkowo – życiowej, bowiem dochód jaki osiąga ta osoba wystarcza jedynie na pokrycie kosztów związanych jej utrzymaniem, zakupem żywności, zakupem lekarstw.

Sąd może dokonać rozliczenia kosztów także według reguł zasady zawinienia. Zasada ta znajduje zastosowanie gdy niezależnie od wyniku procesu obowiązek zwrotu całości lub części tych kosztów będzie obciążał osobę która z powodu swojej winy przyczyniła się do ich powstania. Co do zasady w sytuacji gdy pozwany przegra sprawę zobowiązany jest również ponieść koszty procesu (według zasad ogólnych, która omówiona została powyżej), jednak gdy pozwany nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej (np. sporządzając odpowiedź na pozew) żądanie zwarte w pozwie to możne ubiegać się o zwrot kosztów, a sąd zgodnie z zasadą zawinienia może mu je przyznać (tzn. zasądzić od powoda na rzecz pozwanego). Pozwanemu należy się zwrot kosztów, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy tj. gdyby wiedział o skierowaniu sprawy przez powoda do sądu przed jej wszczęciem (np. gdyby powód przed wszczęciem sprawy wezwał pozwanego do zapłaty kwoty wynikające z zawartej pomiędzy nimi umowy pożyczki) i gdyby wiedział o żądaniu powoda, to uwzględniłby je.

Sąd może dokonać rozliczenia kosztów zgodnie z podaną powyżej zasadą (zasadą zawinienia) także w przypadku gdy, strona nawet ta wygrywająca sprawę, postępuje w sposób niesumienny lub oczywiście niewłaściwy, jednak to niesumienne lub niewłaściwe postępowanie spowodowało zwiększenie kosztów procesu. Chodzi więc tylko o koszty wywołane przez osobę, która spowodowała je swoim niesumiennym lub niewłaściwym zachowaniem. Sąd może obciążyć stronę (powoda lub pozwanego) kosztami gdy, m.in. celowo opóźniała przebieg postępowania, unikała złożenia wyjaśnień, złożyła wyjaśnienia niezgodnie z prawdą, zatajała lub z opóźnieniem powoływała dowody (np. z opóźnieniem przedłożyła do sądu ważny dokumenty, który pozostawał w posiadaniu tej osoby od dłuższego czasu). 

Koszty procesu mogą więc być rozliczane przy uwzględnieniu kilku zasad, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.

 

R.pr. Agnieszka Sochacka - Tokarczyk i Partnerzy

  

 

 

 

 

 

 

Zobacz pozostałe
aktualności

16 wrzesień

Mandat za przejazd na czerwonym świetle, czyli jak działa rejestrator przejazdu

Sygnalizacja świetlna służy kierowaniu ruchem na drodze i zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, jednak często zdarza się, że kierowcy nie stosują się do wskazań sygnalizato...

Czytaj więcej
Mandat za przejazd na czerwonym świetle, czyli jak działa rejestrator przejazdu

25 czerwiec

Odszkodowanie dla dziecka

Każdy z nas był kiedyś dzieckiem. Nasz najmniejszy wypadek – poślizgnięcie się czy potknięcie - spędzał sen z powiek rodzicom i opiekunom. Wszyscy wokół starali się zatem, żebyśmy żyli i...

Czytaj więcej
Odszkodowanie dla dziecka

09 czerwiec

Co zrobić, aby otrzymywać wyższe alimenty na dziecko?

W pierwszej kolejności, aby alimenty mogły być podwyższone muszą być przyznane przez Sąd. To on decyduje, po przedłożeniu wszelkich niezbędnych dowodów, w jakiej wysokości Twojemu dziecku będą...

Czytaj więcej
Co zrobić, aby otrzymywać wyższe alimenty na dziecko?

02 czerwiec

Czy matce przysługuje zwrot kosztów związanych z porodem i ciążą od ojca dziecka?

Jak powszechnie wiadomo rodzice mają obowiązek utrzymywania i ponoszenia wydatków na swoje dzieci, które jeszcze nie mogą samodzielnie się utrzymać - są to tzw. raty alimentacyjne. Al...

Czytaj więcej
Czy matce przysługuje zwrot kosztów związanych z porodem i ciążą od ojca dziecka?

21 maj

Upadłość konsumencka. Czego potrzebuję, żeby dobrze i samodzielnie złożyć wniosek?

Kilka istotnych wskazówek dotyczących tego, jak przygotować się do uzupełnienia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej i gdzie go wysłać.

Czytaj więcej
Upadłość konsumencka. Czego potrzebuję, żeby dobrze i samodzielnie złożyć wniosek?

21 maj

Rozwód a separacja – jakie są różnice?

Podejmując trudną decyzją o rozstaniu nierzadko zadajemy sobie pytanie czy jedynym rozwiązaniem jest ostateczne zakończenie małżeństwa przez rozwód. Na przeszkodzie podjęcia decyzji o definityw...

Czytaj więcej
Rozwód a separacja – jakie są różnice?

21 maj

Przedawnienie roszczeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Każdy przedsiębiorca, niezależnie od tego czy posiada wykształcenie prawnicze oraz czy korzysta z fachowej pomocy prawnej, w naszym przekonaniu powinien posiadać podstawową wiedzę z zakresu prawa, dot...

Czytaj więcej
Przedawnienie roszczeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej

08 marzec

Rozwód bez zgody małżonka

Zastanawiasz się od czego zacząć ? Pierwszy krok to podjęcie decyzji o rozwodzie. Już to zrobiłeś i nie wiesz co dalej? Teraz pomyśl, czy chcesz wystąpić o rozwód z orzeczeniem o winie drugiego...

Czytaj więcej
Rozwód bez zgody małżonka

08 marzec

Alimenty od małżonka po rozwodzie – kiedy i komu przysługują?

Najczęściej obowiązek alimentacyjny kojarzy się z płatnością na wspólne małoletnie dzieci. Jednak osoby zawierające związek małżeński nie uświadamiają sobie, że w przypadku rozwodu, sąd może pr...

Czytaj więcej
Alimenty od małżonka po rozwodzie – kiedy i komu przysługują?

19 luty

Zatrudnienie wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Wspólnicy zobowiązani są także powołać organy spółki, bowiem każda osoba prawna, a taką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działa poprzez swoje organy

Czytaj więcej
Zatrudnienie wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

19 luty

Jak fotograf powinien rozliczać się z podatków?

Zarabiasz lub planujesz zarabiać na realizacji swojej pasji do fotografii? Zastanawiasz się co powinieneś wiedzieć zanim zaczniesz lub gdy Twoja działalność na dobre się rozwinie? Ten artykuł jest dla...

Czytaj więcej
Jak fotograf powinien rozliczać się z podatków?

05 luty

Likwidacja czy upadłość Spółki z o.o. - Co wybrać?

Likwidacja oraz ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: sp. z o.o.) to dwa możliwe sposoby zakończenia jej działalności .....

Czytaj więcej
Likwidacja czy upadłość Spółki z o.o. - Co wybrać?

13 styczeń

Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

Miej świadomość, że nikt na Ciebie żadnej kary nie nałoży jeżeli takiej odpowiedzi nie złożysz, jednak złożenie tej odpowiedzi jest w Twoim interesie!

Czytaj więcej
Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

13 styczeń

Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

Zarówno zadatek jak i zaliczka to postanowienia, które zamieszcza się w umowie, by regulowały pewien wycinek prawa i obowiązków umawiających się stron.

Czytaj więcej
Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

21 grudzień

Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

Wynajem mieszkania niekiedy może okazać się przyczyną wielu niedogodności, w tym również kłopotów finansowych Oddanie lokalu w używanie innej osobie może przysporzyć Ci długów i w...

Czytaj więcej
Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

14 grudzień

Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

Dokonałeś zakupu jakiejś rzeczy, albo zawarłeś z kimś umowę i nie wywiązałeś się z zapłaty? Uważaj, bo ta osoba może złożyć do Sądu pozew o zapłatę.

Czytaj więcej
Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

14 grudzień

Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

Reklamacja ma miejsce w odniesieniu do towaru wadliwego. Wadą jest nie tylko uszkodzenie danej rzeczy, czy wydanie jej w stanie niezupełnym, ale także np. brak pewnych właściwości (cech), które...

Czytaj więcej
Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

27 listopad

Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

Rozwód to scenariusz, którego nie zakłada żadne małżeństwo. Jednak życie jest nieprzewidywane i nie da się go w żaden sposób zaplanować.

Czytaj więcej
Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

10 listopad

Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

Kiedy komornik sądowy puka do drzwi, najczęściej nikt nie spodziewa się tej niezapowiedzianej wizyty. Dlaczego do mnie? Co on chce i jakim prawem? Przecież w żadnym sądzie nie byłem! Wizyta komornika...

Czytaj więcej
Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

20 październik

Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może skorzystać z prawa do niej?

W przypadku orzeczenia przez Sąd środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, dla większości osób, a w głównej mierze dla zawodowych kierowców, stanowi to nie lada...

Czytaj więcej
Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może  skorzystać z prawa do niej?

20 październik

Rozwód z orzeczeniem o winie

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba kt&oacute...

Czytaj więcej
Rozwód z orzeczeniem o winie

01 październik

Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcą jest każdy podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną, a więc każda osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą, spółka prawa h...

Czytaj więcej
Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

01 październik

Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

Zgodnie z art. 57 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzekając rozwód może stwierdzić, który z małżonków ponosi winę w rozpadzie związku małżeńskiego, jeśli drugi małżonek tak...

Czytaj więcej
Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

18 wrzesień

Rozwód bez orzekania o winie

Decydując się na rozwód każdy z małżonków musi podjąć własną decyzję czy chce rozstać się polubownie, czyli w miarę zgodnie i szybko, czy uważa, że drugi z małżonków ponosi winę w...

Czytaj więcej
Rozwód bez orzekania o winie

04 wrzesień

Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

Przedłużający się okres pandemii spowodowanej COVID-19 wielu pracodawców zmusza do weryfikacji kosztów prowadzonej działalności. Jedyną z pierwszych decyzji wynikających z redukcji wydat...

Czytaj więcej
Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

19 grudzień

Rozwodzimy się ...

Zawierając związek małżeński żadna ze stron nie myśli o tym, że ten właśnie związek zawierany z miłości i przywiązania, może się rozpaść. Jednak, z różnych powodów, często po kilku latac...

Czytaj więcej
Rozwodzimy się ...

04 listopad

Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

Mobbing jest zjawiskiem złożonym, na które składa się wiele czynników natury psychologicznej i prawnej. Może przybierać różne formy. To samo zachowanie w jednej sytuacji może zost...

Czytaj więcej
Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

15 październik

Fikcja polisolokat

Polisolokata lub „uefka” to nazwy odnoszące się do ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi. Największe zainteresowanie tego typu produktami ubezpieczeniowo-finan...

Czytaj więcej
Fikcja polisolokat

07 październik

Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

Wprawdzie obowiązek alimentacyjny rodzica nie wygasa z momentem uzyskania przez dziecko pełnoletniości ani z momentem zakończenia edukacji, ale ....

Czytaj więcej
Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

06 marzec

Wypadek drogowy – i co dalej?

W 2018 roku w Polsce doszło do ponad 34 tys. wypadków drogowych. Nie można się nie zgodzić, że jest to zdarzenie bardzo powszechne, w którym uczestniczyć może każdy z nas – zar&oac...

Czytaj więcej
Wypadek drogowy – i co dalej?

06 marzec

Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?

Świadczenia pieniężne na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązane są inne osoby, potocznie nazywane są alimentami. O obowiązku alimentacyjnym sąd orzeka w wyroku rozwiązującym małż...

Czytaj więcej
Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?