NASZE ODDZIAŁY

Jarosław Sanok Lubaczów Stalowa Wola
Co to jest przedawnienie roszczenia?-main-img
Dodano 02 grudzień 2021r.

Co to jest przedawnienie roszczenia?

Dodano 02 grudzień 2021r.

Co to jest przedawnienie roszczenia?

Czym jest przedawnienie?

Przedawnienie to jedna z najważniejszych instytucji prawa, potrafi jednak sprawić kłopot także nieprofesjonalnym uczestnikom obrotu prawnego. Wraz z upływem terminu przedawnienia po stronie dłużnika powstaje uprawnienie do uchylenia się od zaspokojenia roszczenia. Znaczy to tyle, że samo zobowiązanie nie wygasa, a jedynie możliwość jego dochodzenia przed sądem zostaje ograniczona. Inaczej mówiąc jeśli np. wynajmujący będzie dochodził od najemcy zapłaty zaległego czynszu najmu, a najemca podniesie w sądzie zarzut przedawnienia tego roszczenia, to sąd oddali powództwo, czyli najemca wygra sprawę.

Zarzut przedawnienia

Zarzut przedawnienia musi być podniesiony przez dłużnika poprzez poinformowanie wierzyciela o tym, że upłynął termin do którego był on uprawniony dochodzić roszczenia, a Ty jako dłużnik uchylasz się od jego spełnienia. Celem instytucji przedawnienia, jak przypomniał Sąd Apelacyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 13 lutego 2015 wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 1213/14, jest zapewnienie stabilizacji porządku prawnego. Chodzi o to, żeby usunąć pewien stan niepewności prawnej wynikający z niewykonywania przez uprawnionego swojego prawa przez długi czas. Istotnym jest więc pilnowanie terminów przedawnienia, czyli tego, czy nasze działania nie są spóźnione, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów, które powstaną na skutek oddalonego powództwa.

Wyjątki dotyczące biegu terminu przedawnienia

To, czy jesteśmy jeszcze "w czasie" w większości przypadków wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, czyli sfery rzeczywistych działań podejmowanych w sprawie. Warto
w tym kontekście pamiętać, że bieg terminu przedawnienia przerywa się (od wystąpienia danego zdarzenia bądź zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie - biegnie na nowo) na skutek wystąpienia zdarzeń skatalogowanych w art. 123 § 1 kodeksu cywilnego, to jest:

  1. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
  2. przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
  3. przez wszczęcie mediacji.

Na przykład składając do sądu wniosek o zawezwanie do próby ugodowej - co do zasady poprzez złożenie takie wniosku do sądu rejonowego właściwego dla siedziby przeciwnika wraz ze zwięzłym opisem sprawy i przedstawieniem prób ugodowych - każdorazowo przerywamy bieg przedawnienia co do roszczenia objętego wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej. W myśl kodeksu cywilnego czynnością, która przerywa bieg przedawnienia jest każda czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju (a więc także złożenie wniosku egzekucyjnego do komornika) przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Jednakże jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego (wyrok z 15 lipca 2021 r., II CSKP 104/21) w przypadku wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przesłanka dokonania czynności "bezpośrednio w celu dochodzenia" nie podlega kontroli zmierzającej do ustalenia, czy w tym konkretnym wypadku celem wnioskodawcy było bezpośrednie dochodzenia roszczenia, czy realizacja innych planów lub interesów; stąd instytucja ta jest tak istotna
w kontekście przerwania terminu przedawnienia.

Ponadto, w kontekście weryfikacji, czy termin przedawnienia nie upłynął, koniecznym jest także wskazanie na treść artykułów 121 i 122 kodeksu cywilnego, przewidujących szereg sytuacji powodujących niejako "odsunięcie" upływu terminu przedawnienia w czasie. Nie wchodząc bliżej w te kwestie ze względu na ogólną tematykę artykułu, dodam jedynie, iż zawieszenie biegu terminu przedawnienia różni się od przerwania tym, że po zawieszeniu termin ten biegnie dalej w momencie, w którym przestała istnieć przeszkoda w jego biegu (nie powodując "odnowienia" terminu przedawnienia, jak instytucja przerwania).

Jeżeli na przykład termin przedawnienia wynosi 3 lata, a po roku od tego gdy termin zaczął biec zaistnieje jakaś przeszkoda - dajmy na to siła wyższa spowoduje, że uprawniony nie może dochodzić swojego roszczenia przed sądem (bądź innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju), przez okres 1 roku - oznacza to, że po tym, jak ustanie owa przeszkoda w postaci siły wyższej - uprawniony (wierzyciel) wciąż będzie mógł skutecznie dochodzić od zobowiązanego (dłużnika) swoich roszczeń przez okres 2 lat od ustania przyczyny, mimo iż od startu biegu terminu przedawnienia upłynęły 4 lata.

Termin przedawnienia

Co do zasady - termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Koniec terminu przedawnienia przypadnie na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Tak stanowi dyspozycja art. 118 kodeksu cywilnego, mająca charakter zasady ogólnej. Jako taki przepis nie wymaga głębszej analizy, gdyż sformułowany jest jasno. Odnosząc się do jego charakteru - oznacza to, że jeśli przepis szczególny, czyli dotyczący bezpośrednio danego stosunku prawnego (jak np. roszczenie wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy) nie przewiduje innego terminu, stosujemy właśnie ogólne terminy przedawnienia - sześcioletni i trzyletni.

Przepisy szczególne mogą przewidywać dłuższe lub krótsze terminy przedawnienia odnośnie poszczególnych roszczeń, ale co istotne - terminy przedawnienia nie mogą być przedłużane lub skracane przez czynność prawną. Oznacza to, że strony danej czynności nie mogą umówić się o wydłużenie lub skrócenie terminu przedawnienia. Tak więc ewentualne "przesunięcia" (przedłużenia, jeśli pozwolić sobie na uproszczenie) terminu przedawnienia będą miały swe źródło wyłącznie w ustawie (bieg terminu na nowo/zawieszenie biegu terminu przedawnienia).

 

Zobacz pozostałe
aktualności

10 listopad

Wykroczenia przeciwko porządkowi, spokojowi publicznemu, spoczynku nocnego lub wywołaniu zgorszenia w miejscu publicznym - analiza

W art. 51 Kodeksu wykroczeń zostały zawarte przepisy regulujące kwestie dotyczące zakłócania spokoju oraz porządku publicznego zarówno w porze dziennej jak i w nocy. Wkroczenie przeciwko...

Czytaj więcej
Wykroczenia przeciwko porządkowi, spokojowi publicznemu, spoczynku nocnego lub wywołaniu zgorszenia w miejscu publicznym - analiza

10 listopad

Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wywołanej czynem niedozwolonym

W razie doznania szkody na mieniu np. poprzez jego zniszczenie lub na osobie np. urazu w wyniku wypadku drogowego istnieje możliwość wyegzekwowania odpowiedniej kwoty pieniężnej tytułem odszkodow...

Czytaj więcej
Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wywołanej czynem niedozwolonym

10 listopad

Testament ustny – sprawdź czy możesz przejąć spadek

Testament ustny można skutecznie wygłosić w sytuacji, kiedy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy lub wystąpią szczególne okoliczności, w których zachowanie formy pisemnej testament...

Czytaj więcej
Testament ustny – sprawdź czy możesz przejąć spadek

29 październik

Szybki rozwód- czy to w ogóle możliwe?

W większości przypadków nie da się rozwieść szybko i bez konieczności kilkakrotnego stawienia się w sądzie.

Czytaj więcej
Szybki rozwód- czy to w ogóle możliwe?

16 wrzesień

Mandat za przejazd na czerwonym świetle, czyli jak działa rejestrator przejazdu

Sygnalizacja świetlna służy kierowaniu ruchem na drodze i zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, jednak często zdarza się, że kierowcy nie stosują się do wskazań sygnalizato...

Czytaj więcej
Mandat za przejazd na czerwonym świetle, czyli jak działa rejestrator przejazdu

25 czerwiec

Odszkodowanie dla dziecka

Każdy z nas był kiedyś dzieckiem. Nasz najmniejszy wypadek – poślizgnięcie się czy potknięcie - spędzał sen z powiek rodzicom i opiekunom. Wszyscy wokół starali się zatem, żebyśmy żyli i...

Czytaj więcej
Odszkodowanie dla dziecka

09 czerwiec

Co zrobić, aby otrzymywać wyższe alimenty na dziecko?

W pierwszej kolejności, aby alimenty mogły być podwyższone muszą być przyznane przez Sąd. To on decyduje, po przedłożeniu wszelkich niezbędnych dowodów, w jakiej wysokości Twojemu dziecku będą...

Czytaj więcej
Co zrobić, aby otrzymywać wyższe alimenty na dziecko?

02 czerwiec

Czy matce przysługuje zwrot kosztów związanych z porodem i ciążą od ojca dziecka?

Jak powszechnie wiadomo rodzice mają obowiązek utrzymywania i ponoszenia wydatków na swoje dzieci, które jeszcze nie mogą samodzielnie się utrzymać - są to tzw. raty alimentacyjne. Al...

Czytaj więcej
Czy matce przysługuje zwrot kosztów związanych z porodem i ciążą od ojca dziecka?

21 maj

Upadłość konsumencka. Czego potrzebuję, żeby dobrze i samodzielnie złożyć wniosek?

Kilka istotnych wskazówek dotyczących tego, jak przygotować się do uzupełnienia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej i gdzie go wysłać.

Czytaj więcej
Upadłość konsumencka. Czego potrzebuję, żeby dobrze i samodzielnie złożyć wniosek?

21 maj

Rozwód a separacja – jakie są różnice?

Podejmując trudną decyzją o rozstaniu nierzadko zadajemy sobie pytanie czy jedynym rozwiązaniem jest ostateczne zakończenie małżeństwa przez rozwód. Na przeszkodzie podjęcia decyzji o definityw...

Czytaj więcej
Rozwód a separacja – jakie są różnice?

21 maj

Przedawnienie roszczeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Każdy przedsiębiorca, niezależnie od tego czy posiada wykształcenie prawnicze oraz czy korzysta z fachowej pomocy prawnej, w naszym przekonaniu powinien posiadać podstawową wiedzę z zakresu prawa, dot...

Czytaj więcej
Przedawnienie roszczeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej

21 maj

Czym są koszty procesu?

Koszty procesu to opłaty i wydatki jakie zobowiązane są ponieść osoby uczestniczące w procesie. Pierwszą opłatą składającą się na koszty procesu jest opłata od pozwu (opłata sądowa), którą pono...

Czytaj więcej
Czym są koszty procesu?

08 marzec

Rozwód bez zgody małżonka

Zastanawiasz się od czego zacząć ? Pierwszy krok to podjęcie decyzji o rozwodzie. Już to zrobiłeś i nie wiesz co dalej? Teraz pomyśl, czy chcesz wystąpić o rozwód z orzeczeniem o winie drugiego...

Czytaj więcej
Rozwód bez zgody małżonka

08 marzec

Alimenty od małżonka po rozwodzie – kiedy i komu przysługują?

Najczęściej obowiązek alimentacyjny kojarzy się z płatnością na wspólne małoletnie dzieci. Jednak osoby zawierające związek małżeński nie uświadamiają sobie, że w przypadku rozwodu, sąd może pr...

Czytaj więcej
Alimenty od małżonka po rozwodzie – kiedy i komu przysługują?

19 luty

Zatrudnienie wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Wspólnicy zobowiązani są także powołać organy spółki, bowiem każda osoba prawna, a taką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działa poprzez swoje organy

Czytaj więcej
Zatrudnienie wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

19 luty

Jak fotograf powinien rozliczać się z podatków?

Zarabiasz lub planujesz zarabiać na realizacji swojej pasji do fotografii? Zastanawiasz się co powinieneś wiedzieć zanim zaczniesz lub gdy Twoja działalność na dobre się rozwinie? Ten artykuł jest dla...

Czytaj więcej
Jak fotograf powinien rozliczać się z podatków?

05 luty

Likwidacja czy upadłość Spółki z o.o. - Co wybrać?

Likwidacja oraz ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: sp. z o.o.) to dwa możliwe sposoby zakończenia jej działalności .....

Czytaj więcej
Likwidacja czy upadłość Spółki z o.o. - Co wybrać?

13 styczeń

Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

Miej świadomość, że nikt na Ciebie żadnej kary nie nałoży jeżeli takiej odpowiedzi nie złożysz, jednak złożenie tej odpowiedzi jest w Twoim interesie!

Czytaj więcej
Odpowiedź na pozew rozwodowy - Czy warto wnosić?

13 styczeń

Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

Zarówno zadatek jak i zaliczka to postanowienia, które zamieszcza się w umowie, by regulowały pewien wycinek prawa i obowiązków umawiających się stron.

Czytaj więcej
Zadatek czy zaliczka? Co przepada a co zostaje?

21 grudzień

Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

Wynajem mieszkania niekiedy może okazać się przyczyną wielu niedogodności, w tym również kłopotów finansowych Oddanie lokalu w używanie innej osobie może przysporzyć Ci długów i w...

Czytaj więcej
Umowa najmu okazanego - dlaczego warto ją zawrzeć

14 grudzień

Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

Dokonałeś zakupu jakiejś rzeczy, albo zawarłeś z kimś umowę i nie wywiązałeś się z zapłaty? Uważaj, bo ta osoba może złożyć do Sądu pozew o zapłatę.

Czytaj więcej
Nakaz zapłaty – Dostałem nakaz zapłaty, co robić ?

14 grudzień

Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

Reklamacja ma miejsce w odniesieniu do towaru wadliwego. Wadą jest nie tylko uszkodzenie danej rzeczy, czy wydanie jej w stanie niezupełnym, ale także np. brak pewnych właściwości (cech), które...

Czytaj więcej
Zwrot towaru - czyli kilka słów o regulaminach sklepowych

27 listopad

Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

Rozwód to scenariusz, którego nie zakłada żadne małżeństwo. Jednak życie jest nieprzewidywane i nie da się go w żaden sposób zaplanować.

Czytaj więcej
Dowody przy rozwodzie z orzeczeniem o winie

10 listopad

Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

Kiedy komornik sądowy puka do drzwi, najczęściej nikt nie spodziewa się tej niezapowiedzianej wizyty. Dlaczego do mnie? Co on chce i jakim prawem? Przecież w żadnym sądzie nie byłem! Wizyta komornika...

Czytaj więcej
Komornik sądowy – czyli co robić gdy komornik zapuka do drzwi?

20 październik

Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może skorzystać z prawa do niej?

W przypadku orzeczenia przez Sąd środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, dla większości osób, a w głównej mierze dla zawodowych kierowców, stanowi to nie lada...

Czytaj więcej
Blokada alkoholowa – czym tak naprawdę jest i kto może  skorzystać z prawa do niej?

20 październik

Rozwód z orzeczeniem o winie

Z żądaniem rozwodu, może wystąpić każdy z małżonków, między którymi nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jedną z pierwszych decyzji jakie musi podjąć zarówno osoba kt&oacute...

Czytaj więcej
Rozwód z orzeczeniem o winie

01 październik

Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcą jest każdy podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną, a więc każda osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą, spółka prawa h...

Czytaj więcej
Definicja MŚP - Małe i średnie przedsiębiorstwa

01 październik

Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

Zgodnie z art. 57 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzekając rozwód może stwierdzić, który z małżonków ponosi winę w rozpadzie związku małżeńskiego, jeśli drugi małżonek tak...

Czytaj więcej
Przemoc fizyczna i psychiczna a rozwód z orzeczeniem o winie

18 wrzesień

Rozwód bez orzekania o winie

Decydując się na rozwód każdy z małżonków musi podjąć własną decyzję czy chce rozstać się polubownie, czyli w miarę zgodnie i szybko, czy uważa, że drugi z małżonków ponosi winę w...

Czytaj więcej
Rozwód bez orzekania o winie

04 wrzesień

Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

Przedłużający się okres pandemii spowodowanej COVID-19 wielu pracodawców zmusza do weryfikacji kosztów prowadzonej działalności. Jedyną z pierwszych decyzji wynikających z redukcji wydat...

Czytaj więcej
Zwolnienia grupowe w czasach pandemii

19 grudzień

Rozwodzimy się ...

Zawierając związek małżeński żadna ze stron nie myśli o tym, że ten właśnie związek zawierany z miłości i przywiązania, może się rozpaść. Jednak, z różnych powodów, często po kilku latac...

Czytaj więcej
Rozwodzimy się ...

04 listopad

Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

Mobbing jest zjawiskiem złożonym, na które składa się wiele czynników natury psychologicznej i prawnej. Może przybierać różne formy. To samo zachowanie w jednej sytuacji może zost...

Czytaj więcej
Mobbing – czym właściwie jest? Czy jestem ofiarą mobbingu? Jak dochodzić swoich praw?

15 październik

Fikcja polisolokat

Polisolokata lub „uefka” to nazwy odnoszące się do ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi. Największe zainteresowanie tego typu produktami ubezpieczeniowo-finan...

Czytaj więcej
Fikcja polisolokat

07 październik

Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

Wprawdzie obowiązek alimentacyjny rodzica nie wygasa z momentem uzyskania przez dziecko pełnoletniości ani z momentem zakończenia edukacji, ale ....

Czytaj więcej
Masz dorosłe dzieci i ciągle płacisz alimenty ....

06 marzec

Wypadek drogowy – i co dalej?

W 2018 roku w Polsce doszło do ponad 34 tys. wypadków drogowych. Nie można się nie zgodzić, że jest to zdarzenie bardzo powszechne, w którym uczestniczyć może każdy z nas – zar&oac...

Czytaj więcej
Wypadek drogowy – i co dalej?

06 marzec

Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?

Świadczenia pieniężne na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązane są inne osoby, potocznie nazywane są alimentami. O obowiązku alimentacyjnym sąd orzeka w wyroku rozwiązującym małż...

Czytaj więcej
Alimenty. Uprawnienie czy obowiązek ?